Wolf Corper, zijn twee dochters Marianne en Elisabeth en zijn kleinzoons Joseph en Philip werden verraden op 4 april 1944 en gearresteerd, net als de andere onderduikers op het adres van Dirk Romviel. Ze werden naar Amsterdam gebracht, waar ze op het politiebureau werden gefouilleerd: Joseph had f 5.94 bij zich, Philip f 7.76 en Wolf Jacob Corper bezat bij arrestatie f 38,- en een horloge.

 

Foto links: zicht op het weeshuis (barak 35) waar de broertjes Corper verbleven tijdens hun tijd in kamp Westerbork (collectie HcKW)

Joseph en Philip Corper

Joseph en Philip Corper waren de zonen van Isaac Corper (Amsterdam, 8 juni 1900) en Esther Cohen (Utrecht, 22 juni 1900). Ze hadden een ouder broertje, Willy, die in Hilversum was geboren op 21 februari 1928, maar die al op 4-jarige leeftijd overleed op 23 februari 1932. Philip was toen nog niet geboren en Joseph was net één jaar oud geworden.

Familiebericht. "Nieuw Israelietisch weekblad". Amsterdam, 24-02-1928, p. 6.
Geraadpleegd op Delpher op 08-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010858044:mpeg21:p006

Familiebericht. "Nieuw Israelietisch weekblad". Amsterdam, 26-02-1932, p. 7.
Geraadpleegd op Delpher op 09-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874741:mpeg21:p007

Familiebericht. "De Gooi- en Eemlander : nieuws- en advertentieblad". Hilversum, 13-03-1933, p. 3.
Geraadpleegd op Delpher op 08-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011171088:mpeg21:p003

In 1935 kregen de jongens een zusje. Het zusje werd geboren drie weken nadat haar grootmoeder, de moeder van Isaac, was overleden, en zij werd naar haar grootmoeder genoemd, Eva.

Familiebericht. "De Gooi- en Eemlander : nieuws- en advertentieblad". Hilversum, 28-06-1935, p. 7.
Geraadpleegd op Delpher op 08-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011171909:mpeg21:p007

Familiebericht. "Centraal blad voor Israëlieten in Nederland". Amsterdam, 13-06-1935, p. 4.
Geraadpleegd op Delpher op 08-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB19:000582016:mpeg21:p00004

Eva Stodel overleed op 7 juni 1935 en werd begraven op de Joodse begraafplaats in Diemen.

Familiebericht. "Het volk". Amsterdam, 02-07-1935, p. 14.
Geraadpleegd op Delpher op 09-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB15:000892002:mpeg21:p00014

Isaac Corper werd geboren in Amsterdam in 1900 als jongste kind van Wolf Jacob Corper (Den Helder, 9 augustus 1865) en Eva Stodel (Amsterdam, 25 april 1868). Wolf en Eva waren op 18 augustus 1886 getrouwd in Amsterdam. Ze woonden daar op verschillende adressen: Commelinstraat 114, Houtkoopersburgwal 14, Joden Houttuinen 59 rond 1888, en Nieuwe Achtergracht 63 met de oudste twee kinderen en de ouders van Wolf. Ze woonden ook nog in de Staalstraat 11 en de Koestraat 30. Er waren zeven kinderen in dit gezin; zes van hen werden in de oorlog vermoord. (*1 voor Isaac Corper en zijn broers en zusters).

Grootvader Wolf Jacob Corper was de zoon van Jacob Simon Corper en Marianna Izaak Breebaart.

Geboorteakte van Wolf Jacob Corper, Den Helder 9 augustus 1865 (regionaalarchiefalkmaar.nl)

Wolf had twee broers en twee zussen. In 1902 vierde dit gezin het 55-jarig huwelijksfeest van de ouders, al waren drie van de vijf kinderen geëmigreerd, en daarom waarschijnlijk niet aanwezig. Wolf Jacob zou het enige holocaust slachtoffer worden, de anderen waren of in het buitenland of al voor de oorlog overleden.

Familiebericht. "Nieuw Israelietisch weekblad". Amsterdam, 07-11-1902, p. 7.
Geraadpleegd op Delpher op 09-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874176:mpeg21:p007

Wolf was marktkoopman. Hij had een vergunning voor een kraam op het Waterlooplein. Zijn zonen Simon en Benedictus hadden ook vergunningen voor het Waterlooplein.

De geboorte van Isaac:

Familiebericht. "Nieuw Israelietisch weekblad". Amsterdam, 15-06-1900, p. 2.
Geraadpleegd op Delpher op 09-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874259:mpeg21:p006

Isaac Corper en Esther Cohen trouwden in Utrecht op 18 november 1926. Esther was het op één na jongste kind van Joseph Cohen (Arnhem, 12 september 1871) en Mietje van Leeuwen (Utrecht, 28 augustus 1872). Het gezin telde vijf kinderen, van wie twee de oorlog overleefden. (*2 voor Esther Cohen en haar broer en zusters)

Geboorteakte van Esther Cohen, dochter van Joseph Cohen en Mietje van Leeuwen.
Geboren op 22 juni 1900 in Utrecht in de Oranjestraat 1 (hetutrechtsarchief.nl)

Meteen na het huwelijk verhuisden Isaac, die in Amsterdam woonde, en Esther, die nog bij haar ouders in Utrecht woonde, naar Hilversum, waar ze op het adres Kerkstraat 60 een winkel begonnen. Ze gingen boven de winkel wonen. Deze winkel verkocht radio-en verlichtingsartikelen, rijwielonderdelen en gereedschappen en was onderdeel van een winkelketen, Magazijn Neco. Deze Hilversumse vestiging van Neco was nieuw, zo lezen we in onderstaand artikel in de krant van 28 augustus 1926.

Magazijn „Neco".. "De Gooi- en Eemlander : nieuws- en advertentieblad". Hilversum, 28-08-1926, p. 2.
Geraadpleegd op Delpher op 09-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011168991:mpeg21:p002

Er verschenen regelmatig advertenties van Neco in de Gooi- en Eemlander:

Advertentie. "De Gooi- en Eemlander : nieuws- en advertentieblad". Hilversum, 17-12-1926, p. 2.
Geraadpleegd op Delpher op 09-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011169099:mpeg21:p006

 Advertentie. "De Gooi- en Eemlander : nieuws- en advertentieblad". Hilversum, 20-05-1932, p. 3.
Geraadpleegd op Delpher op 09-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011170485:mpeg21:p003

In 1932 werd er een NV opgericht, Stichtse Engroshandel NV, met als directeuren Benjamin Danielson, de man van Esthers jongere zusje Jetje, en Willem Neeter, de man van haar oudere zus Saartje. De commissarissen waren Philip Cohen, de broer van Esther, en Isaac Corper. Zij handelden in onderdelen voor radio’s, fietsen en elektrische apparatuur.

HANDELSREGISTER. "Utrechtsch provinciaal en stedelijk dagblad". Utrecht; Utrecht, 06-08-1932, p. 12.
Geraadpleegd op Delpher op 08-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUTRA04:253241064:mpeg21:p00012

In 1933 werd ook een Neco filiaal in Bussum geopend, aan de Nassaulaan 19. Het is moeilijk te achterhalen of Isaac ook voor deze winkel verantwoordelijk was, of dat er iemand anders de leiding had.

BUSSUM. "De Gooi- en Eemlander : nieuws- en advertentieblad". Hilversum, 24-06-1933, p. 7.
Geraadpleegd op Delpher op 09-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011171188:mpeg21:p007

Voor de vestiging in Hilversum waren in 1934 grote plannen. De bevolking werd nog even in spanning gehouden:

Advertentie. "De Gooi- en Eemlander : nieuws- en advertentieblad". Hilversum, 11-07-1934, p. 4.
Geraadpleegd op Delpher op 09-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011171564:mpeg21:p004

Een paar dagen later verscheen onderstaand artikel: de winkel was gemoderniseerd en de uitstalling van de producten was overzichtelijker geworden.

Uitbreiding „Neco".. "De Gooi- en Eemlander : nieuws- en advertentieblad". Hilversum, 14-07-1934, p. 6.
Geraadpleegd op Delpher op 09-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011171567:mpeg21:p006

In januari 1940 zochten Isaac en Esther een hulp in de huishouding:

Advertentie. "De Gooi- en Eemlander : nieuws- en advertentieblad". Hilversum, 30-01-1940, p. 10.
Geraadpleegd op Delpher op 09-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011164014:mpeg21:p010 

In december 1941 zochten ze opnieuw een huishoudelijke hulp, maar deze keer onder hun eigen naam en niet meer als Neco. Heel waarschijnlijk was hun de zaak afgenomen en was er een Verwalter aan de leiding gekomen, een niet-Joodse beheerder. Zo werden Joodse eigenaren van winkels en bedrijven en bedrijfsleiders in de loop van 1941 door de bezetter aan de kant gezet.

Advertentie. "Het joodsche weekblad : uitgave van den Joodschen Raad voor Amsterdam". Amsterdam, 19-12-1941, p. 11.
Geraadpleegd op Delpher op 09-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010318186:mpeg21:p011

 In 1943 was de zaak nog open.

Advertentie. "De Gooi- en Eemlander". Hilversum, 02-04-1943.
Geraadpleegd op Delpher op 09-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000206786:mpeg21:p002

Advertentie. "De Gooi- en Eemlander : nieuws- en advertentieblad". Hilversum, 06-11-1943, p. 2.
Geraadpleegd op Delpher op 09-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010997139:mpeg21:p002

In 1944 was er een wijziging van leidinggevenden. Treuhand tijdens de oorlog verwijst naar Duitse bewindvoerders, de Verwalters:

HANDELSREGISTER KAMER VAN KOOPHANDEL VOOR N.-HOLLAND, KANTOOR HILVERSUM.. "De Gooi- en Eemlander : nieuws- en advertentieblad". Hilversum, 02-06-1944, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 09-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010492781:mpeg21:p002

Terwijl Isaac en Esther ondergedoken zaten met Eva en hun twee zonen gevangen zaten en op het punt stonden naar Auschwitz te worden gedeporteerd, vierden de nieuwe bazen van hun winkel vakantie:

Advertentie. "De Gooi- en Eemlander : nieuws- en advertentieblad". Hilversum, 07-07-1944, p. 4.
Geraadpleegd op Delpher op 09-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011173289:mpeg21:p004

In 1947 was Neco nog steeds open. Het is mogelijk dat Isaac de zaak na de oorlog weer had kunnen overnemen. In de advertentie die hij en Esther in 1951 plaatsten ter gelegenheid van hun vertrek uit Nederland, staat achter hun naam: Neco

Familiebericht. "Nieuw Israelietisch weekblad". Amsterdam, 22-06-1951, p. 10.
Geraadpleegd op Delpher op 27-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874322:mpeg21:p010

Misschien zouden ze dat niet hebben gedaan als ze al jaren niet meer werkten voor het bedrijf. Tot 1951 verschenen er weer regelmatig advertenties voor Neco Hilversum:

Advertentie. "De Gooi- en Eemlander : nieuws- en advertentieblad". Hilversum, 23-07-1947, p. 4.
Geraadpleegd op Delpher op 12-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011154887:mpeg21:p004

Advertentie. "De Gooi- en Eemlander : nieuws- en advertentieblad". Hilversum, 04-09-1947, p. 4.
Geraadpleegd op Delpher op 09-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011154923:mpeg21:p004

Advertentie. "De Gooi- en Eemlander". Hilversum; Amsterdam, 14-03-1951, p. 6.
Geraadpleegd op Delpher op 12-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMGAGM01:234859063:mpeg21:p00006

Op de website jewishjournal.com lezen we dat in april 1942 Rebecca Corper (23 maart 1921), (die geen familie was van Isaac), haar vriend en latere echtgenoot Al Cohen (Abraham Cohen) (9 april 1918) en Al's broer Gerard Cohen (24 november 1921) in een oud huisje met twee kleine kamers en een zolder onderdoken. Het huisje, aan de Ruitersweg 79 in Hilversum, was eigendom van een man genaamd Dirk Romviel, die in het verzet zat en hen elke ochtend eten bracht.

Al's zus Elizabeth (3 augustus 1913) arriveerde al snel en ook zijn ouders Manus Cohen (19 april 1887) en Jansje Cohen - Allegro (26 februari 1892) kwamen hier onderduiken. Dirk bracht vervolgens een oudere man met twee ongetrouwde dochters mee. De twee kleinzoons van de man, van 9 en 11 jaar oud, voegden zich ook bij hen.

De oudere man was Wolf Jacob Corper, de vader van Isaac. De twee jongens die hier worden genoemd waren Joseph en Philip Corper, die dus met hun grootvader onderdoken. Het is heel waarschijnlijk dat Isaac en Esther met Eva ergens anders ondergedoken zaten. De twee ongetrouwde dochters die worden genoemd waren Isaacs zusters Marianne Corper (10 december 1888) en Elisabeth Corper (13 februari 1896).

Rebecca, Al, Gerard en Elizabeth sliepen op de zolder. De anderen sliepen beneden. Daarna trokken Rebecca’s ouders grootmoeder en tante in, evenals twee andere stellen die Dirk had meegebracht, waardoor het totaal op 17 mensen kwam.

De ouders van Rebecca waren Levie Corper (28 juli 1889) en Heintje Corper - Hamel (11 januari 1888). Dit echtpaar had drie kinderen: Jacob (6 december 1912 – Auschwitz, 31 mei 1944), Israel (17 april 1914 – Auschwitz, 30 september 1942) en Rebecca. Levie Corper was koopman. Hij was aanvankelijk medewerker van het communistische blad 'De Tribune'. Later hield hij geldinzamelingen voor het illegale blad 'De Waarheid' en hij verspreidde dit blad.

"Iedereen was bang en ellendig," zei Rebecca. Zij en Elizabeth hielden zich bezig met koken en wassen voor de acht leden van Rebecca’s en Al's families. Al's en Rebecca’s vaders schreven dagboeken, Gerard tekende en Rebecca’s moeder breidde. Ze moesten voortdurend fluisteren om te voorkomen dat mensen in de aangrenzende huisjes hen zouden horen.

Twee jaar nadat ze er waren gekomen, op de vroege ochtend van 4 april 1944, brak de Gestapo de voordeur van het huisje open. "Raus, raus!" riepen ze. "Weg, weg!" Een soldaat klom met getrokken pistool de ladder naar de zolder op. "Macht schnell," zei hij, "Schiet op!" Ze namen mee wat ze konden dragen en vertrokken.

Uiteindelijk werden ze naar Westerbork gebracht, waar Rebecca mutsen en handschoenen naaide voor Duitse soldaten.

Een maand later, op 19 mei 1944, werden Rebecca's en Al's families in een veewagon gepropt, waar ze dicht tegen elkaar aan zaten. "Waar we naartoe gaan is niet zo best," zei Rebecca’s vader tijdens de reis. "We zien elkaar misschien niet meer." Rebecca en haar ouders kusten en omhelsden elkaar, terwijl Rebecca snikte. Ze hielden elkaar vast tot de treindeuren opengingen….

Rebecca en Al overleefden Auschwitz en emigreerden na de oorlog naar Amerika. Zij waren de enigen van de 17 onderduikers die de oorlog overleefden.

Dirk Romviel (1899 - 1950) bij wie al deze mensen waren ondergedoken, was weduwnaar en woonde alleen in het afgelegen huisje met een tuin en een schuurtje waarin hij geiten hield. Hij verdiende de kost met het verkopen van brood. In 1942 hoorde Dirk dat twee zonen van Joodse kennissen op zoek waren naar een veilige onderduikplek. De Duitse anti-Joodse maatregelen waren zo sterk toegenomen dat Abraham (Al) en Gerard Cohen voor hun leven vreesden. Dirk bood hen onderdak aan in zijn huis. De broers kwamen op 15 juli 1942 bij Dirk. Vanaf die dag vulde het huis zich langzaam met familieleden van de broers en van Abrahams vriendin, Rebecca Corper. In 1943 woonden er zeventien mensen bij Dirk Romviel en was het huis erg vol. Het was niet makkelijk om zoveel monden te voeden, maar Dirk ontving wat geld van de onderduikers, waarmee hij probeerde voor hen te zorgen en hen van eten te voorzien. Tijdens zijn onderduikperiode hield Abraham Cohen een dagboek bij waarin hij het dagelijks leven beschreef. Op een dag kwam er abrupt een einde aan dit dagboek. Het was 4 april 1944 en de beruchte Nederlandse verrader Ganzevles en de Sicherheitsdienst (SD, de inlichtingendienst van de SS) braken in bij Dirk Romviel. Dirk wist te ontsnappen, maar alle Joodse onderduikers werden ontdekt en gearresteerd. Dirk Romviel overleefde de oorlog, maar van de 17 mensen die zich in zijn huis schuilhielden, overleefden alleen Abraham Cohen en Rebecca Corper. Op 24 november 2014 werd Dirk Romviel postuum door Yad Vashem erkend als Rechtvaardige onder de Volkeren. (collections.yadvashem.org)

De verrader, Gerard Ganzevles, verscheen in 1946 voor het Amsterdamse Bijzondere Gerechtshof, waar de doodstraf tegen hem werd geëist. Op 5 februari 1947 werd hij terechtgesteld:

 DOODSTRAF G. J. H. GANZEVLES. "Provinciale Drentsche en Asser courant". Assen, 06-02-1947.
Geraadpleegd op Delpher op 11-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMDA03:000117775:mpeg21:p001

Uit onderstaand artikel weten we een beetje hoe de man te werk ging:

"De waarheid". Amsterdam, 04-06-1946, p. 2.
Geraadpleegd op Delpher op 11-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010850150:mpeg21:p002

 

In zijn boek Vogelvrij wijdt Sytze van der Zee een hoofdstuk aan Gerardus Johannes Hendrikus Ganzevles, die Joden verraadde uit winstbejag, en uit een zelf verklaarde hekel aan Joden, en die kennelijk geen morele bezwaren had om mensen de dood in te jagen, als hij er maar wat aan verdiende. Hij beloofde mensen om ze naar Zwitserland te brengen, waarvoor zij hem een voorschot moest betalen. Na ontvangst van het geld tipte hij de Sicherheitspolizei die meteen tot arrestatie overging.

Van der Zee heeft het dagboek van Abraham Cohen kunnen lezen en aan de hand van die aantekeningen heeft hij het drama van de onderduikers aan de Ruitersweg 79 gereconstrueerd. We lezen dat op woensdag 11 oktober 1942 Wolf Jacob Corper, roepnaam Willem, en zijn twee ongetrouwde dochters komen, als er al zes onderduikers zijn. Er komen steeds meer mensen, en op maandag 15 februari 1943 vindt er ‘s avonds om half negen opnieuw uitbreiding plaats, met de komst van twee kleinzonen van de oude Willem Corper, de twaalfjarige Joseph en de negenjarige Flip Corper. Zij zaten al in de trein naar Westerbork, toen Duitse soldaten hen hadden helpen vluchten.

Even verderop: Dan dient zich op maandag 30 maart ‘s avonds om tien uur een derde kleinzoon van de oude Corper aan, de achttienjarige Wolf Corper, roepnaam Wim. (Hij was de zoon van Isaacs broer Simon Corper en Elisabeth van Coevorden). …….Maar vijf dagen later vertrekt de jonge Wolf naar de Leeghwaterstraat, om daar zijn moeder, Elizabeth Corper-van Coevorden, gezelschap te houden.

Abraham Cohen stopte met zijn dagboekaantekeningen op 2 april 1944. Na de oorlog, in 1946, schreef hij een nawoord, waarin hij de arrestatie beschrijft. Van de Zee: Nadat de zeventien onderduikers hun bagage hebben gepakt, vraagt een van de rechercheurs naar Romviel, maar niemand zegt iets. Ook niet als hij hun te verstaan geeft dat ze anders hun bagage niet mogen meenemen. De SD-mannen brengen hen naar buiten, waar een kordon Hilversumse politiemannen de straat heeft afgezet. Abraham Cohen schreef: Meneer Beekman die een van de laatsten was en het bangst voor zijn bagage, zwichtte en verraadde aan de SD waar Dirk was. Van der Zee: Rechercheurs rijden daarop naar het opgegeven adres op de Leeghwaterstraat. Romviel treffen ze er niet aan, wel arresteren ze zijn vriendin Sjaan Nieuwkerk, het echtpaar Cohen alsook Elizabeth Corper en haar zoon Wim. Alvorens naar Westerbork te worden gestuurd, gaan alle eenentwintig onderduikers eerst op transport naar Amsterdam.

Bij zijn verhoor over het verraad aan de Ruitersweg verklaarde Ganzevles dat hij was getipt over de onderduikers bij Romviel door ene Keetelaar. Ook Romviel verklaarde tijdens zijn proces in 1948 - want ook hij werd verdacht, maar werd vrijgesproken - dat hij wist dat deze Keetelaar Ganzevles had getipt. Hij verklaarde: Het is mij bekend geworden dat Jan Keetelaar, thans wonende in Hilversum, Rigelstraat, aan Ganzevles heeft meegedeeld dat bij mij in huis Joden zaten ondergedoken. Deze Keetelaar rijdt nu in een auto rond en schijnt geheel vrijuit te gaan terwijl hij de oorspronkelijke verrader is. Maar de procureur-fiscaal weigerde het onderzoek te heropenen en twee jaar later, op 5 oktober 1950, overleed de broodbezorger Romviel als een verbitterd en berooid man, vijftig jaar oud.

Tot zover het boek van Sytze van der Zee.

Wolf Jacob Corper, zijn twee dochters Marianne en Elisabeth en zijn kleinzoons Joseph en Philip werden dus verraden op 4 april 1944 en gearresteerd, net als de andere onderduikers op het adres van Dirk Romviel. Ze werden naar Amsterdam gebracht, waar ze op het politiebureau werden gefouilleerd: Joseph had f 5.94 bij zich, Philip f 7.76 en Wolf Jacob Corper bezat bij arrestatie f 38,- en een horloge:

(archiefgooienvechtstreek.nl)

Twee dagen later werden de broers met hun grootvader en tantes naar kamp Westerbork gestuurd. Ze kwamen daar aan op 6 april 1944 en werden ondergebracht in barak 35, het weeshuis van het kamp. Grootvader Wolf en zijn dochters belandden in barak 67, de strafbarak. Onderduiken was strafbaar, vandaar. Op 19 mei 1944 werden Wolf Jacob Corper, Marianne Corper en Elisabeth Corper naar Auschwitz gedeporteerd. Op dit transport bevonden zich ook de 245 Sinti en Roma die opgepakt werden tijdens de Zigeunerrazzia. Bij aankomst op 22 mei 1944 werden grootvader Wolf en de tantes meteen vermoord. Wolf Jacob Corper werd 78 jaar, Marianne Corper werd 55 jaar en Elisabeth Corper werd 48 jaar.

Joseph en Philip bleven tot 3 september 1944 in kamp Westerbork. In het kamp was het echtpaar Otto en Hennie Birnbaum verantwoordelijk voor de kinderen van barak 35. De kleinsten, van nul tot zes jaar, werden opgevangen in een crèche. De andere kinderen gingen naar school. Zij kregen les van Otto en werden verzorgd door Hennie. De kinderen werden geacht allerlei klusjes te doen. Ook werd van kinderen van drie jaar en ouder geëist dat ze aanwezig waren bij het appel, vaak onder Spartaanse omstandigheden. In het kamp werden ter afleiding en ontspanning ook activiteiten en sportwedstrijden georganiseerd. Voor zieke kinderen was er een ziekenhuisbarak. Op een gegeven moment is Joseph opgenomen in ziekenbarak 82.

Zes maanden na aankomst in Westerbork, op 3 september 1944 werden de jongens op transport naar Auschwitz gezet. Het was de laatste keer dat een transport vanuit kamp Westerbork als eindbestemming het vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau had. In de trein zaten, naast de gevangenen uit de ‘gewone barakken’, vooral Joden uit de strafbarak. Dat waren meestal mensen die vanuit de onderduik opgepakt waren of die verzetswerk hadden gedaan. Daarnaast was er een groep ‘gemengd-gehuwde Joden’. De trein vervoerde 1.019 mensen. Over de aantallen in Birkenau geselecteerden voor dwangarbeid bestaan tegenstrijdige cijfers. Het Rode Kruis vermeldt 256 mannen en 221 vrouwen, daarvan overleefden 127 mensen. In dit laatste Auschwitz-transport werden ook Anne Frank en haar ouders en zus afgevoerd. Joseph en Philip waren te jong om dwangarbeid te verrichten; zij werden bij aankomst op 6 september 1944 meteen vermoord. Joseph Corper werd 13 jaar, Philip Corper 11 jaar.

https://maps.stolpersteine.app/NL/Hilversum/Kerkstraat%2060?lat=52.2253744&lng=5.174723800000038&zoom=19

Hun ouders Isaac en Esther Corper waren met zusje Eva ergens anders ondergedoken en zij hebben zo de oorlog overleefd. In juli 1951 emigreerden ze naar Israël.

Familiebericht. "Nieuw Israelietisch weekblad". Amsterdam, 22-06-1951, p. 10.
Geraadpleegd op Delpher op 08-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874322:mpeg21:p010

De grootvader van Joseph en Philip van moederskant, Joseph Cohen, overleed in Brussel in 1947. Hun grootmoeder Mietje Cohen - van Leeuwen was op 30 april 1939 overleden in Utrecht. In 1929 had de familie Cohen nog het 35-jarig huwelijksfeest gevierd van Joseph en Mietje Cohen:

Advertentie. "Nieuw Israelietisch weekblad". Amsterdam, 28-06-1929, p. 6.
Geraadpleegd op Delpher op 08-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874370:mpeg21:p006

 

 

*1: Isaac Corper, de vader van Joseph en Philip Corper, en zijn broers en zusters

● Jacob Wolf Corper (Amsterdam 8/10/1886 - Golleschau 28/10/1942) X Rachel Velleman (Antwerpen 24/5/1889 - Auschwitz 17/9/1942)
➢ Eva Corper (Antwerpen 22/4/1913 - Auschwitz 29/101/1942) X Asser van Win (Amsterdam 22/6/1911 - Auschwitz 28/2/1943) Dit echtpaar had 3 kinderen 1*Alexander Jaak van Win (Antwerpen 12/3/1936 - Auschwitz 29/10/1942) 2*Jacques van Win (Antwerpen 9/4/1939 - Auschwitz 29/10/1942) 3*Sonja van Win (Amsterdam 30/5/1941 - Auschwitz 29/10/1942)
➢ Aäron Corper (Amsterdam 17/10/1915 - 1/4/1979)
● Marianne Corper (Amsterdam 10/12/1888 - Auschwitz 22/5/1944)
● Simon Corper (Amsterdam 7/6/1892 - Gross Rosen 2/2/1945) X Elisabeth van Coevorden (Strijen 6/8/1893 - Auschwitz 22/5/1944)
➢ Josephus Arthur Corper (Amsterdam 30/7/1919 - Auschwitz 31/10/1944)
➢ Wolf Corper (Amsterdam 18/10/1924 - Auschwitz 31/10/1944)
Simon Corper was oorspronkelijk diamantbewerker, maar werkte bij zijn vader in oude metalen. Hij had een vergunning voor een kraam op het Waterlooplein.
Elizabeth Corper-van Coevorden was ondergedoken op de Leeghwaterstraat 71 in Hilversum, waar ze op 4 april 1944 na verraad werd gearresteerd, dus op dezelfde dag als Joseph en Philip. Zij zat daardoor op hetzelfde deportatietransport als grootvader Wolf Jacob, haar schoonvader. Haar zonen Wolf (Wim) Corper en Josephus Arthur (Joseph)Corper waren ook ondergedoken bij Dirk Romviel in de Leeghwaterstraat 71 in Hilversum en ook zij werden op 4 april 1944 na verraad gearresteerd.

● Joseph Corper (Amsterdam 30/7/1898 - Midden Europa 31/10/1942) X Flora van Dam (Amsterdam 11/11/1899 - Auschwitz 1/9/1944)
➢ Willem Corper (Antwerpen 5/2/1921 - Auschwitz 31/10/1942)
➢ Marcus Corper (Antwerpen 29/6/1922 - Auschwitz 31/10/1942)
➢ Jacob Corper (Antwerpen 28/4/1927 - Auschwitz 11/9/1942)

Joseph Corper en Flora van Dam en hun drie zoons werden op 4 augustus 1942 gedeporteerd vanuit Kazerne Dossin in Mechelen naar Auschwitz.

● Elisabeth Corper (Amsterdam 13/2/1896 - Auschwitz 22/5/1944)
● Benedictus Corper (Amsterdam 30/7/1898 - Midden Europa 31/10/1942) X Jeltje Bloch (Leeuwarden 22/5/1903 - Auschwitz 17/9/1942)
➢ Wolf Jacob Corper (Amsterdam 28/8/1929 - Auschwitz 17/9/1942)
➢ Nathan Corper (Utrecht 5/6/1932 - Auschwitz 17/9/1942)
➢ Betje Eva Corper (Utrecht 8/6/1933 - Auschwitz 17/9/1942)

https://www.joodsmonument.nl/nl/page/442365/benedictus-corper-saa-marktvergunning-745-6748a

Benedictus werd uit een werkkamp in Nederland naar Westerbork gebracht en samen met zijn gezin op 14 september 1942 gedeporteerd naar Auschwitz. Hij werd bij Kosel uit de trein gehaald en naar een werkkamp in Silezië gestuurd. Daar kwam hij om of werd hij vermoord uiterlijk op 31 oktober 1942. Zijn vrouw en kinderen gingen door naar Auschwitz en werden daar bij aankomst meteen vermoord.

● Isaac Corper (Amsterdam 8/6/1900 - ?) X Esther Cohen (Utrecht 22/6/1900 - Israel ?)
➢ Willy Corper (Hilversum 21/2/1928 - 23/2/1932)
➢ Joseph Corper (Hilversum 6/1/1931 - Auschwitz 6/9/1944)
➢ Philips Corper (Hilversum 13/3/1933 - Auschwitz 6/9/1944)
➢ Eva Corper (Hilversum 28/6/1935 - ?)

In onderstaande advertenties voor het overlijden van Willy Corper, het broertje van Joseph en Philip, zien we de namen van de ooms en tantes. In de tweede staan de vier grootouders.

Familiebericht. "Nieuw Israelietisch weekblad". Amsterdam, 26-02-1932, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 09-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874741:mpeg21:p007

*2: Esther Cohen, de moeder van Joseph en Philip Corper, en haar broer en zusters

● Matje Cohen (Utrecht 10/6/1895 - 28/12/1909)
● Philip Cohen (Utrecht 29/9/1896 - Nice 19/12/1960) X Julia Os (Amsterdam 22/5/1897 - Israël 16/2/1975)
➢ Rachel Cohen (Utrecht 13/7/1920 - Israël 16/1/2001) X Zigi Brittman (Leipzig 27/12/1919 - 2/5/1965)
➢ Mietje (Miep) Cohen (Utrecht 1923 - Israël ?)
● Saartje Sara Cohen (Utrecht 29/8/1898 - Amersfoort 9/5/1950 X Willem Emanuel Neeter (Amersfoort 31/8/1898 - Zwitserland 26/4/1988)

Overlijdensbericht van Saartje in 1950, namens haar broer Philip en zus Esther en hun partners:

Familiebericht. "Nieuw Israelietisch weekblad". Amsterdam, 12-05-1950, p. 10. Geraadpleegd op Delpher op 12-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010873911:mpeg21:p010

➢ E. Neeter (?) X L. van Aspert (?)

➢ Miepie Neeter (Utrecht 20/3/1926 - Amsterdam 7/9/2018) X Hartog (Herry) Bril (Amsterdam 24/9/1924 - Rotterdam 6/8/1966)
➢ Josephine Neeter (Utrecht 13/8/1929 - Amstelveen 19/12/2012) X Salomon Stad (Rotterdam 5/2/1928 - Amsterdam 25/12/2010)
➢ Emy Neeter (Utrecht 25/3/1935 - Israel 1969) X Emile Chaviv Levy (Marokko ? - Israel 25/9/2014)
● Esther Cohen (Utrecht 22/6/1900 - Israel ?) X Isaac Corper (Amsterdam 8/6/1900 - ?)
➢ Willy Corper (Hilversum 21/2/1928 - 23/2/1932)
➢ Joseph Corper (Hilversum 6/1/1931 - Auschwitz 6/9/1944)
➢ Philips Corper (Hilversum 13/3/1933 - Auschwitz 6/9/1944)
➢ Eva Corper (Hilversum 28/6/1935 - ?)
● Jetje Cohen (Utrecht 11/4/1905 - Sobibor 16/4/1943) X Benjamin Danielson (Rotterdam 15/7/1900 - Sobibor 16/4/1943)
➢ Louis (Loek) Danielson (Den Bosch 30/3/1926 - Amersfoort 15/5/1997) X Selly Judith Gazan (Lochem 8/3/1928 - Den Haag 26/10/2018)
➢ Mietje Danielson (Utrecht 16/3/1928 - Sobibor 16/4/1943)