Johannes Pieter (Joop) Moesker was één van de negen verzetsmensen die op 27 oktober 1944 in kamp Westerbork door de Duitsers werden geëxecuteerd. Enkele dagen eerder was hij door NSB’ers in De Groeve gearresteerd. Joop was volgens de archieven student of landarbeider. Hij was op 6 maart 1923 in Magelang (voormalig Nederland-Indië) geboren als zoon van Harm Moesker en Fennegien Weites. Sjoerd Post schreef dit verzetsportret over hem.
Foto links: Joop Moesker
(bron: https://www.lentiserfgoed.nl/home/contact/zwarte-bladzijden/2021-2022-digitale-rondleiding-expositie-dennenoord-woii-bevrijding/)
Joop Moesker
- Voornaam
- Johannes Pieter
- Achternaam
- Moesker
- Geboortedatum
- 06 maart 1923
- Geboorteplaats
- Magelang
- Sterfdatum
- 27 oktober 1944
- Sterfplaats
- kamp Westerbork
Johannes Pieter Moesker woonde bij zijn moeder in aan De Groeve D24 in de gemeente Zuidlaren. Zijn vader was in november 1938 door ziekte overleden.
Familiebericht. "Nieuwsblad van het Noorden". Groningen, 08-11-1938, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 02-05-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010676448:mpeg21:p004
Joop kreeg een oproep om in Duitsland te gaan werken. Om arrestatie te voorkomen dook hij onder. Hij deed dat in een zelf gemaakte schuilplaats op zolder. Dikwijls verbleef hij ook in Groningen. Moesker was ook betrokken bij verschillende gewapende verzetsacties. Hij was, zo staat in het boek ‘Zuidlaren in oorlogstijd’, een ‘gewapende bandiet’. Eigenhandig bekladde hij het huis van zijn oom Abraham Moesker, die lid van de NSB in De Groeve was. Overigens is deze oom na de oorlog tot vijftien jaar gevangenisstraf veroordeeld, mede omdat hij als gids had gediend bij de arrestatie van zijn neef Joop.
Ploertig. "Provinciale Drentsche en Asser courant". Assen, 02-10-1947. Geraadpleegd op Delpher op 02-05-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMDA03:000132340:mpeg21:p003
Niet rustig. "Provinciale Drentsche en Asser courant". Assen, 10-06-1948. Geraadpleegd op Delpher op 02-05-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMDA03:000131070:mpeg21:p003
Negen mannen
Joop Moesker werd in zijn eigen huis opgepakt, samen met z’n moeder en zus. Vrijwel zeker is hij verraden door een kroegbaas. De beide vrouwen zijn na zes weken weer vrijgelaten. Moesker zat samen met een maat, Arie Medendorp, in een verstopplek onder een schuine wand in hun woning. Toen Duitse soldaten de woning doorzochten vonden ze de beide mannen.
De woning in De Groeve waar Joop werd gearresteerd tegenwoordig. (eigen foto)
Ze werden door drie NSB’ers uit Vries opgepakt en per vrachtwagen naar Assen gebracht. Op 7 oktober 1944 werd Joop Moesker ingesloten in het huis van bewaring in Assen. Uit dagrapporten van de gevangenis in Assen blijkt dat op die zevende oktober negen mannen daar zijn ingesloten. Dat waren behalve Johannes Moesker, Charles de Nocker, Jan Veerman, Jans Medema, Jan Kiers, Hendrik Nieuwkoop en Christiaan Kuiper. Op 24 oktober 1944 kwamen daar nog bij Jan en Roelof Kooiker.
Op het dagrapport van 27 oktober 1944 staat vermeld dat deze negen mannen op transport zijn gesteld naar Westerbork. Ze zijn daar in de vroege morgenuren van 27 oktober 1944 gefusilleerd door de Duitsers. De crematie van de slachtoffers werd overgelaten aan twee Joodse gevangenen. Zij kregen van kampcommandant Gemmeker de opdracht dat er niets van de doden mocht overblijven.
Identificatie
De beide gevangenen besloten dwars tegen de opdracht in persoonlijke spullen van de geëxecuteerden in busjes en flesjes te stoppen en die achter het crematorium te begraven. Zo kon na de oorlog alsnog identificatie plaatsvinden.
oorlogsmonument Zuidlaren
(https://www.4en5mei.nl/oorlogsmonumenten/zoeken/1629/zuidlaren-verzetsmonument)
Op het dagrapport van 27 oktober 1944 staat vermeld dat deze negen mannen op transport zijn gesteld naar Westerbork.
Johannes Pieter Moesker is op symbolische wijze herbegraven op het Esserveld in Groningen.
Stad en Provincie Droeve plechtigheid op Esserveld As van slachtoffers uit Wesrerbork geplaatst. "Nieuwsblad van het Noorden". Groningen, 23-02-1951, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010761988:mpeg21:p003
De naam van Moesker op het grafmonument op het Esserveld
(bron: Ooorlogsgravenstichting - https://oorlogsgravenstichting.nl/personen/104783/johannes-pieter-moesker#grave-picture)
Arie Medendorp kwam na zijn arrestatie in een kamp op het Duitse eiland Helgoland terecht. Tot aan zijn dood in 2022 was hij niet in staat om te vertellen welke mensonterende verschrikkingen hij had meegemaakt op Helgoland.
de namenzuilen op de executieplaa bij kamp Westerbork (collectie HcKW)
(collectie HcKW)
