Israel Teitelbaum werd geboren op 27 januari 1925 in Leipzig. Hij werd Itsje of Isi genoemd. Zijn ouders waren afkomstig uit Polen. In februari 1939 vluchtte hij naar Nederland. Via eerst Amsterdam en later Eindhoven kwam Isi terecht in Loosdrecht. Isi bereidde zich daar voor op emigratie naar Palestina in het centrum voor Palestina-pioniers. In het Paviljoen Loosdrechtsche Rade verbleef een groep Duits-sprekende joodse jongeren die zonder ouders of andere familie na 1938 naar Nederland gevlucht waren. Zij stonden bekend als alijah-jeugd of Palestina-pioniers. Ze behoorden bij de zionistische beweging die ernaar streefde een Joods Nationaal Tehuis in Palestina op te bouwen. Overdag werkten ze bij boeren en ambachtslieden in de omgeving om het vak te leren.
Foto links: Israel Teitelbaum - (zie voor de bron: Ghetto Fighters House)
Israel Teitelbaum
- Voornaam
- Israel
- Achternaam
- Teitelbaum
- Geboortedatum
- 27 januari 1925
- Geboorteplaats
- Leipzig
- Sterfdatum
- 30 april 1943
- Sterfplaats
- Sobibor
Itsje werkte op de boerderij van Jan Lam aan de Oudloosdrechtsedijk 42, die erg tevreden over hem was. Tijdens het stoeien met de hond brak hij zijn been. Het werd in het Rode Kruis Ziekenhuis in Hilversum gezet, maar Itsje moest dezelfde dag weer terug naar ‘Loosdrecht’. De zoon en schoondochter van Lam bezochten hem daar enkele malen, onder andere op zijn verjaardag. Hij kreeg een Duits lexicon waar hij om gevraagd had. Toen in september 1938 duizenden joden met de Poolse nationaliteit vanuit Duitsland en Oostenrijk naar de Poolse grens gedeporteerd werden, waren hier ook de ouders van Itsje bij. Hij maakte zich veel zorgen om hen en om zijn jongere broertje Max.
Groepsfoto met Isi Teitelbaum op de achterste rij, derde vanaf links - bron: Ghetto Fighters House
Nadat in 1942 de eerste pioniers een oproep hadden gekregen, werd voor alle pioniers uit Loosdrecht een onderduikplek gevonden. Itsje zat in Bussum bij een vrouw ondergedoken. In het illegale blad Vrij Nederland werd zij echter in het najaar van 1943 als verraadster genoemd. Menachem Pinkhof, een van de jeugdleiders uit Loosdrecht, wilde Israel en Ernst Golka die beiden op dat adres zaten ondergedoken, ophalen.
Israel Teitelbaum, tweede vanaf links, met andere pioniers bij de houtzagerij in Loosdrecht - bron: Ghetto Fighters House
Ernst werd op die manier gered, maar Israel die het binnenzitten niet altijd volhield, was juist op zijn dagelijkse wandeltocht. Menachem probeerde tevergeefs hem te vinden. Toen Itsje van de wandeling terugkwam werd hij opgewacht door de Gestapo en gedeporteerd. Op 17 april 1943 kwam hij in Westerbork terecht waar hij kort verbleef in barak 55. Via kamp Westerbork werd hij naar Sobibor gedeporteerd. Daar is Israel Teitelbaum op 30 april 1943 vermoord.
Fragment transportlijst 27 april 1943 - archief NIOD: https://proxy.archieven.nl/0/478CEEF404254BA2E0538A77ABC202B3
